ಸಹಜವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನೀರನ್ನು ನೆಚ್ಚಕೊಂಡು ಅನೇಕಾನೇಕ ಜಲಚರಗಳು ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ, ಕೆಲವಕ್ಕೆ ನಿತ್ಯ ಪ್ರತೀ ಕ್ಷಣ ನೀರು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರ್ಗದ ನೀರನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ತಿರುಗಿಸಿದರೆ ಅಂಥ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಜಲಚರಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ತಮಾಷೆಯ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಣದ ನೀರಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಲಚರಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲ ನೀರೂ ಒದಗಿಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಆಮೆಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಕಡೆಯ ನೀರಿಗೆ ಜೀವಿಸಲು ಬಿಟ್ಟರೆ ಅವು ಪ್ರಾಣಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ, ಇದೇ ರೀತಿ ಮೀನುಗಳು ಕೂಡ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುವಾಗ ನದಿ ನೀರನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕುವುದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ, ಕೆಲವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಲಚರಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾದ ನೀರಿನ ರಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಆಗಬಲ್ಲುದೆಂದು ಜಲ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಜಲ ರಸಾಯನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಅದರ ರಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ, ನದಿ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಹರಿಯುವಾಗ ಅದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದೆ ನದಿಯ ಆಸುಪಾಸಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅಕಸ್ಮಾತ್ ನದಿಯ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಶವಸಂಸ್ಕಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿದ್ದರೆ ಅಂಥ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇಂಥ ಮಣ್ಣು ಜಲಚರಗಳಿಗೆ ವಿನಾಶಕಾರಿಯೇ ಹೌದು. ಬೇಡ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಘನಾಶಿನಿ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಜಾಗಗಳು ಅನೇಕವಿವೆ, ನೀರನ್ನು ನಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿ ಆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಸಾವಿರಾರು ಜಲಚರಗಳ ಜೀವಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಂತತಿಗೇ ಹಾನಿಯಾಗಿ ಆ ಜಂತು ಸರ್ವನಾಶವಾದರೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯಾರು? ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಪರೂಪದ ಜಿಂಕೆ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಮೃಗವೂ ಒಂದು, ಇದು ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್, ಆಂಧ್ರದ ರಾಜಮುಂಡ್ರಿ ಪ್ರದೇಶ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಧುಗಿರಿ ಬಳಿಯ ಮೈದನ ಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರು ಬಳಿ ಮಾತ್ರ ಸಹಜವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರು ಬಳಿ ಇವು ಕಾಣದಂತಾಗಿ ಅವೆಲ್ಲ, ಆಂಧ್ರದ ಕಡೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿವೆ, ಕಾರಣ ಮನುಷ್ಯನ ಅವಿವೇಕತನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅಂದರೆ ಕಾಡು ಎಂಬ ಅಜ್ಞಾನ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಮರಗಿಡಗಳಂತೆ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು, ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳೆಲ್ಲ ಇರಬೇಕು, ಬರೀ ಮರಗಿಡಗಳು ಮಾತ್ರ ಪರಿಸರವಲ್ಲ, ಈ ಕೃಷ್ಣಮೃಗಗಳು ಬಹಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿನಾಶದ ಅಂಚಿನ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇವುಗಳ ಹತ್ಯೆ ಮನುಷ್ಯನ ಕೊಲೆಗೆ ಸಮಾನ. ಮರಗಿಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಅಪಾಯ ಇದೆಯಾ ಎಂದು ಆಗಾಗ ತಲೆ ಎತ್ತಿ ಬಹು ದೂರದವರೆಗೆ ನೋಡುತ್ತಾ ಮೇಯುವುದು ಇವುಗಳ ಸ್ವಭಾವ ಕಾಡು ಇರುವಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಈ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅವು ಆಗ ಹೆದರುತ್ತವೆ, ಇವು ಇರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇವುಗಳ ಸಹಚರ ಎನಿಸಿದ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬಸ್ಟರ್ಡ್ ಎಂಬ ಹಕ್ಕಿ ಕೂಡ ಸಹಜವಾಗಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು.ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರಿಗೆ ಬಂದ ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಈ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಡು ಬೆಳೆಸಿ ಸರ್ಕಾರದ ಶಬ್ಬಾಸ್ಗಿರಿ ಪಡೆಯಲು ಮುಂದಾಗಿ ಆ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಆದರೆ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಡು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕೃಷ್ಣಮೃಗಗಳು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಪರಿಸರ ಹುಡುಕಿ ಹೋದವು. ಈಗ ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಮೃಗಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬಸ್ಟರ್ಡ್ಗ ಇಲ್ಲ, ನಷ್ಟ ಯಾರಿಗೆ? ಇಂಥ ಅವಾಂತರಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲ.
ಅದರಿಂದಾಗುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಾಹುತಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಹೊರುವವರು ಯಾರು? ಸರ್ಕಾರ ತಾನೇ ಹೊಣೆ ಅಂದರೂ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಿನಾಶ ತುಂಬುವುದು ಹೇಗೆ? ಇಂಥ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗದೇ ನದಿ ತಿರುಗಿಸಲು ಮುಂದಾಗುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ, ಯಾಕೆಂದರೆ ನಿಸರ್ಗದ ವಿನಾಶದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ತುಂಬಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕೃತಕವಾಗಿ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಅಥವಾ ಸೇರಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಜಲಚರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಕಾಡಿನ ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಬದುಕಿಗೂ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ, ಒಂದು ನಿದರ್ಶನವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಯೋಜನೆಗಳು ಬರುವವರೆಗೆ ಅಂದರೆ ಐದಾರು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನವರೆಗೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಪರಿಆಮವಾಗಿ ಕೇರಳದಿಂದ ಒರಿಸ್ಸಾವರೆಗೆ ಋತುಮಾನ ಬದಲಾದಂತೆ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತಾ ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಓಡಾಡಿಕೊಂಡು ಆರೋಗ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದ ಆನೆಗಳು ಈಗ ಅವುಗಳ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಓಡಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಬೇರೆ ಹೊಸ ಗುಂಪಿನ ಆನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬೆರೆಯಲಾಗದೇ ಒಂದೇ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸಂತತಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ವಿನಾಶದ ಅಂಚಿಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆಮ ಇವುಗಳ ಮುಕ್ತ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು, ರಸ್ತೆ, ಬೇಲಿ, ಹಳ್ಳ ತೋಡಿ ಅವುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ತಡೆ ಒಡ್ಡಿರುವುದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಅನ್ನುತ್ತದೆ ಈಚಿನ ಒಂದು ವರದಿ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಇದೇ ರೀತಿ ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ ಸಂತತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರೆದರೆ ಅವು ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಾಹಿಲೆಗೆ ಳಗಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಅನ್ನಲಾಗಿದೆ, ಹೀಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ನಡೆದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸಾಕಷ್ಟು ಅನಾಹುತಗಾಗಿವೆ, ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಗಮನಿಸಿ ಇಂಥ ನದಿ ಜೋಡಣೆಯ ಅಧ್ವಾನದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡುವುದು ಒಳಿತು ಅನಿಸುತ್ತದೆ.
ಡಾ. ಶ್ರೀಪಾದ್ ಭಟ್
ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು,
ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ,
ತುಮಕೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ತುಮಕೂರು
No comments:
Post a Comment